Tuesday, 14 November 2017

Ramaben Chuvadiya's daughters Kinjal wishes to join police force while 6 year old Vandan wants to fly aircrafts!!

Ramaben Chuvadiya with Mittal Patel and her daughters
at our Unnati Hostel
“My Kinjal wants to join police force when she grows up, seriously!!” she said with a smirk. “He has been drinking a lot. And this leads to daily quarrels. Unfortunately, my daughters have to witness  all such fights. I could not send my elder daughters Anju and Kajal to school because we never had enough money. I am so happy  now that my Kinjal and Poonam are studying with you. Last year Poori also joined her two elder sisters. I haven’t studied much hence, earn living doing all sort of random labour works like working on farm or work at coal making. My elder daughters also join me and help earn for the family. Their father has injured his back in an accident and hence cannot work, leaving  the responsibility of earning for the family on us. We have a small piece of land but, this year’s rain washed away our land. The well also needs to be repaired. We do not have money to get such jobs done. If you could give us some loan we can repair the land and the well and cultivate it to earn a little extra.”

Extremely upfront Ramaben Chuvadiya is from Tarkiya village and stays in a hut made of mud and cow dung. She comes to drop her daughters twice a year and visits them whenever she feels like seeing them. “Ben, you please take care of my daughters. They are my future!” Her daughters too are extremely hardworking and polite. Very nice daughters, indeed.

Three years ago, Ramaben borrowed Rs. 500 to send Kinjal to VSSM operated hostel. The money was to buy things that she might need at the hostel. Few days into the hostel life Kinjal began feeling lonely and complained of not liking it here and wanting to quit studying. This saddened Ramaben. “I went against your father’s wish, have spent Rs. 500 to bring you here, the community had laughed at me and now if you do not complete your studies people will make fun of me.” This was the only time Ramaben was required to talk like this with Kinjal. After this episode, Kinjal has never complained and puts hard work in studies. If she does not get into police force she wishes to be a lawyer.

Ramaben has six daughters. The youngest Vandan who just turned 6 will also be in our hostel next year. And she wishes to be a pilot someday!!!

“Ramaben, may all the daughters of this land be fortunate enough to have a mother like you. We salute your spirit, resolve and commitment. You are an inspiration to many and a living example of inherent power that women possess…”

We have decided to extend Rs. 50,000 as interest free loan to Ramaben, will be giving her the cheque within two days. The money will be utilized to repair the land and the well.

We wish you mental peace and prosperity always!!

In the picture - The beautiful moments we get to spend with some fiery human begins!! That is us Ramaben, her daughters and I….

‘લો હાસુ કઉં મારી કિંજલને પોલીસ થાવું સે ઈના બાપાને થોડા ઠીક કરવા સે ને એટલે’...આવું કહીને એ થોડુ હસ્યા પછી કહ્યું, ‘એ દારૃની લતે ચડી ગ્યા સે તે નીત ઝઘડા થાય ઈમની હારે. મારી દીકરીયુ આ બધુ જુએ ને એટલે. મોટી અંજુ ને કાજલને નો ભણાવી હકી. પાહે પૈસા નહીં એટલે. પણ કિંજલ ને પૂનમને તમારી હોસ્ટેલમાં મુક્યા પસી હવે નિરાંત સે. ગઈ સાલ પુરીનેય મૂકી દીધી. હું તો ચાર ચોપડી ભણી. કોલસા પાડવા, નીંદવા ને ખેતરમાં બકાલુ ઉતારવા હું ને મારી બે દીકરીઓ જઈએ. ઈના બાપાને એકસીડન થ્યો ને કમરના મણકામાં ફાટ પડી ગઈ તે ઈ કાંઈ કામ નથ કરતા. ઘરનો બધો ભાર અમાર મા- દીકરીઓ ઉપર. અમાર નાની જમીન સે. ઓણ વરસાદ આયો ન ઈમાં જમીન ધોવાઈ ગઈ ને કુવો કર્યો સે એને ફરી સારવો જોશે. અમારી પાહે પૈસાની સગવડ નથ. તમે લોન દયો તો આ બધુ કરાવી દઈએ ને અમારી જમીનમાં અમે ખેતીએ કરીએ.’
ગાર માટીના ઘરમાં રહેતા તરકિયાગામના રમાબહેન #ચુંવાળિયા_કોળી નિયમિત વેકેશનમાં દીકરીઓને લેવા ને વચમાં ક્યારેય ક્યારેક મળવા આવી જાય. ‘બેન તમે ધાન દેજો હો દીકરીઓના ભણવા માથે... મારે ઈમનો જ આશરો સે.’ એવી વાત કરે ને સામે દીકરીઓય એવી સરસ. ખુબ મહેનત કરે.
ત્રણ વર્ષ પહેલાં કિંજલને #હોસ્ટેલમાં રુ. પાંચસો ઉછીના લઈને થોડી ઘણી વસ્તુઓ સાથે ભણવા મોકલેલી. કિંજલે થોડા દિવસમાં જ નથી ફાવતું. નથી ભણવું એવું રમાબહેનને કહ્યું ત્યારે રમાબહેન સાવ હતાશ થઈ ગયેલા. ‘પાંચસો ખર્ચીને તને આંય મુકી સે ને તારા બાપાની ઉપરવટ જઈને તુ ભણે એવો હરખ મે રાખ્યો ને તુ પાસી આવે તો ઈ બધા માથે પાણી ફરી વળે. ગામનાય મારી મજાક કરશે. જબરી આઈ છોકરી ભણાવવાવાળી... ’
કિંજલને રમાબહેને આ વાત એક જ વખત કહી. ને ડાહી કિંજલે એ પછી કોઈ દિવસ ભણવામાં પાછુ વળીને જોયું નથી. ખુબ મહેનત કરે. #પોલીસ થવાની તમન્ના પહેલી ને એ ના થાય તો વકીલ...
રમાબહેનને છ દિકરીઓ. નાની વંદન છ વર્ષની થઈ. આવતા વર્ષે એય હોસ્ટેલમાં ભણવા આવશે. એને તો પાયલોટ થવું છે. 
રમાબહેન જેવી ‘મા’ દરેક દીકરીની હોય તો આ દેશની એકેય દીકરી #ભણ્યા વગર નહીં રહે એ વાત સો ટકાની.... એમની મહેનત અને અત્યાર સુધી કરેલા સંઘર્ષને સલામ..ને #સ્ત્રીશક્તિનું રમાબહેન જીવતું ઉદાહરણ... 
અમે #લોન માટેની પ્રક્રિયા કરી દીધી. બે દિવસમાં વગર વ્યાજે ખેતીની જમીન ઠીક કરવાને કુવો સારવા રુ. પચાસ હજાર VSSMમાંથી આપીશું. માનસીક અને આર્થિક રીતે સુખી થાવ એ ભાવના અમારી.....
રમાબહેનને બધી દીકરો સાથે મજાની પળો... ઘણું તો આજે પહેલીવાર એમણે કહ્યું જે દરેક સ્ત્રી જાણે તો હિંમત આવી જાય. લખીશ એના વિષેય નિરાંતે....

#Education for all #Girls_Education #Mittal_Patel #nomadicgirls#nomadsofgujarat #nomadsofindia , #RightToEducation #VSSM#VSSM_for_Education #ChuwaliaKoli #Dream #InterestfreeloanforNomads



Friday, 27 October 2017

VSSM’s small loans prove to be big help to nomadic communities…

Amlabhai Salat expressing his joy to Mittal Patel for the support
extended by VSSM
“No one cares for us, no one is bothered for poor like us. Every morning begins with this nagging worry, will the government bother to consider our application, will today be a better day!! Every Monday marks a visit to the Collector’s office but, the meeting happens if and when the officer wishes. Garbage like us is seldom of any importance to anyone. We have made so many rounds to Gandhinagar but, there too the attitude has been extrememly disheartening. The residential plots, for which we have been struggling for so many years continues to remain elusive.

Thankfully, my business is doing good! You provided me a loan and Tohidbhai(VSSM team member) provided all the moral support and courage that I needed. His support freed me from the fear of police. I now understand the nuances of business better. Recently, I took a car and a shop for Rs. 16 lacs. Although everything is on mortgage but, I had the confidence to take such decisions. Earlier, I would be to be tongue-tied before the merchants never negotiate for a better price but, your guidance that the merchants need us as much as we need them provided me the confidence I needed to negotiate with these merchants better. Now, I see the Salat community buying their bedsheets and rugs from me!! If the business continues to flourish as it is doing now, in coming three years I would care the least if the government support. I will buy 2 bigha land and construct the homes for Salats.. What rubbish is this, to go and beg to the government…. we need to look up to the government because we do not have enough resources, we are not beggars!!”

This is 35 years old Amlabhai Salat from Vijapur. He sells bedsheets, rugs, glassware for living. His business has done very well hence, he is now determined to help his community come out of grip of poverty. The financial stability he has experienced has given him the courage to dream of a better life without the support of government. We are not sure if the authorities will be listening to him but, VSSM is sure by his side and is committed to support him.

We were in Vijapur recently and the above-mentioned narrative is one of those casual discussion we had with Amlabhai. It sure did light up our day!! Amlabhai today is very self-assured and confident gone are those days when a police jeep crossing him by would send shivers across his spine, he had no guts to bargain for a better price!!
We pray for your happiness, Amlabhai!!
In the picture.. Amlabhai in Khakhi pants…

‘હાહરુ રોજ હવાર ઊઠી ન સરકારના નોમની રોમાયણ. આજ જગ્યા આલશે, કાલ આલશે એ આશાએ દર સોમવારે કલેક્ટર કચેરીના ધમર ધક્કા. સાહેબનેય મન હોય તો મલ બાકી અમારા જેવા ઉકેડાની ઈમન ચો હાડાબારી. ગોંધીનગરેય ઘણું જ્યાં પણ હાહરુ અમાર ગરીબોમાં કોય ન રસ જ નહીં. રેવા પલોટ મળ એ માટે ધોડા કરીન થાચી જ્યાં પણ કોય હાથ ના આયુ.
પણ હવ ધંધો હારો હેડ હ. તમે લોણ આલી ન તોહીદભઈ(VSSM ના કાર્યકરે)એ હેમત આલી તે પોલીસ બોલીસની બીક હવ ભાજી જઈ. ધંધામોય હવ ઘણી હમજ પડહ. મે હમણો ગાડી લીધી ન સોળ લાખની દુકોન લીધી. હા બધુ ઉધારમો જ કર્યું પણ પેલા વેપારી કન બોલવાની હેમત નતી થતી. પણ તમે હમજાયું ક ઈની ચાદરો તમારા વના વેચાબ્બાની નહીં તે એ તમન વચને બોધ ઈમ તમેય ઈન બોધો.. અમે વેપારીન વચને બોધ્યો ન દુકોન લીધી. હવ મારી દુકોનમોથી જ બધા સલાટોન ચાદરો વેચવા બલ્લે આલીશ.
હાલ હેડ એવો ધંધો બે તણ વરહ હેડન તો સરકારની કોઈ હાડાબારી જ નઈ રે. બે વિધા જમીન વેચાતી લઈન ઈમાં અમારા સલાટોના ઘર બોધી દઈશ. સરકાર કન રોજ ઊભા રહેવાનું ન એ જોણ ક આઈ જ્યાં ભીખારાં. પણ સાહેબ સગવડ નહીં નકર કોય ન ભીખારી બનવાનો શોખ ના હોય...’
પાંત્રીસી પણ નહીં વટાવનાર અમલાભાઈ સલાટ વિજાપુરના રહેવાસી. ચાદર, ગાલીચા ને કાચની વસ્તુઓ વેચવાનું કરે. બે પાંદડે સુખી થ્યાં છે ને પોતાની વસાહતમાં રહેતા અન્યોને સુખી કરવાની હામ એમના મનમાં છે...
સરકારની હાડાબારી વગર પોતાનું પોત મેળે કરી લેવાનું સ્વપ્ન એમણે સેવ્યું છે. આ સ્વપ્ન સાકાર થાય એ માટે સરકારની તો ખબર નહીં પણ સંસ્થા ને અમે સૌ એમની પડખે છીએ.
તાજેતરમાં વિજાપુર ગયા ને અમલાભાઈ મળ્યા તે વખતે અનાયાસે જ તેમણે ઉપરની વાત કરી.. સાંભળીને રાજી થવાયું.
રસ્તાની વચમાંથી પસાર થતી પોલીસની જીપ જોઈને ડરી જતા, વેપારી માલ નહીં આપે એ બીકે વેપારી કહે એ ભાવે સામાન ખરીદતા ચાર વર્ષ પહેલાંના અમલાભાઈ ને ક્યાં આજના બાહોશ અમલાભાઈ. 
સુખી કરત તુ સુખી કરજે પ્રાર્થના અમલાભાઈ માટે....

photoમાં ખાખી પેન્ટવાળા અમલાભાઈ ઓળખાય એ માટે...

A Kangasiya woman saved her shop with the help of Loan extended by VSSM

Rekhaben Kangasiya got help from save her Shop from VSSM
In Picture Rekhaben a woman belonging to Nomadic Tribe with MIttal Patel
“Ben, you will need you to lend Rs.. 5 lakhs to this daughter from our community.”
“5 lacs is a huge amount, organization cannot fathom such a big amount, only the bank can support you with this kind of amount.”

“We did visit a bank with Kanubhai (VSSM team member) but were appalled by the manner in which they spoke to Rekhaben. The bank official had never met Rekhaben, did not even know her yet, showed no respect in his conversation. You are like a daughter to us Ben, it is so difficult to live as a widow in the society. We do not have this kind of money, to us you and the organization are like our own and hence I am here with these community leaders to ask for your help.”

Rekhaben and her daughter who broke out from the chain of debt trap with
the help of VSSM Loan 
Khodubhai Kangasiya reached out to us with same right as he would do to somebody his own. Rekhaben Kangasiaya, a resident of Kalawad got married as a child. The marriage was a happy one, the couple sold artificial jewelry and #cosmetics on the streets of their town. Unfortunately, after the birth of their daughter the husband succumbed to a serious illness. Rekhaben was too young, so the family married her to her younger brother-in-law. They both worked hard, had children together and also invested Rs. 10 lacs in a shop to upgrade and carry on their business of artificial jewelry and cosmetics. The money was borrowed on hefty interest from a private money lender. The couple believed in hard work and had confidence that they will be able to repay the amount. They had already paid off half of the amount. Just when everything was seemed upbeat, Rekhaben’s husband infected jaundice which progressed into Hepatitis B. The medical bills for the treatment soared up to 2.5 lacs yet, it could not save Rekhaben’s husband.

Kangasiya Leaders approached Mittal Patel to help Rekhaben Kangasiya
A concerned group of leaders who stand up with the needy families of community
After the death of her husband, sustaining the business alone was a challenge for Rekhaben who began finding it difficult to repay the amount. Along with the business she had to sustain her children and mother-in-law. But, she was determined and did not give up hope. Initially, the lender was supportive and asked to pay at gradual pace but, later he began eying on the shop and asked to pay not just the interest but also the original amount.

Five lakhs were not a small amount. Rekhaben did not feel it right to spread her hands before the community which, had already helped her with paying off the medical bills. The community leaders made all possible efforts to manage for a loan of 5 lacs but, things did not workout. Hence, they turned up to VSSM with this special request. VSSM had never met Rekhaben but, Khodubhai, Ravjibhai and other leaders guaranteed the amount.

Why should the entire community worry about the plight of a widow?? On the contrary, they were concerned about her well-being and that is what appealed me the most!! It is such empathy that is holding such communities together We have decided to support Rekhaben from the funds given to VSSM by extremely compassionate Shri. Chandrakantbhai Gogari of Aarti Foundation.

Rekhben participated in the “We also exist” convention and travelled all the way from Kalawad to Palapur. She thanked and blessed everyone who helped put her life back on track.
Am sure she soon will be able to pay off her loan and own the shop pretty soon.
In the picture… Rekhaben at her shop and the convention and Kangasiya leaders at the office to seek support for Rekhaben….

‘બેન તમારે પાંચ લાખની લોન અમારા સમાજની દીકરીને દેવી પડશે.’
‘પાંચ લાખ આ રકમ તો ઘણી મોટી કહેવાય. બેંકમાંથી મળી જશે. સંસ્થા આવડી મોટી લોન ના આપી શકે.’
‘કનુભાઈ (VSSMના કાર્યકર) હારે બેંકના પગથિયાએ ચડી આવ્યા. પણ ન્યાં જે રીતે રેખાબેનની પુછપરછ કરવામાં આવી. એ નો ગમ્યું. બેંકનો ઈ માણહ રેખાબેનને કોઈ દી મળ્યો નોતો ને તોય જાણે વર્ષોથી ઓળખતો હોય એમ સીધો તુ તારીથી વાત શરૃ કરી. વધારે શું કહુ બેન તમેય દીકરી જેવા સો. ખરે જ બેન જુવાન દીકરી ને એય પાસી વિધવાને સમાજમાં જીવવું કાંઈ હેલું નથી. અમારી કને એટલા પૈસા નથી કે ઈને મદદ કરી હકીએ. પણ તમે ને સંસ્થા બેય અમારા એટલે તમને કહેવા મારી નાત સાથે આયા ને તમારે મદદ કરવાની સે.’
પ્રેમપૂર્વક ને પાછા એક જુદા અધિકારભાવથી રાજકોટના ખોડુભાઈ #કાંગસિયા એ અમારી સામે આ વાત મુકી. કાલાવાડામાં રહેતા રેખાબહેન કાંગસિયાના નાનપણમાં લગ્ન થયા. પતિ પત્ની બંને પથારો પાથરીને #શૃંગારપ્રસાધનો વેચે. સુખી દાંપત્યજીવન. એક દીકરી જન્મી. ત્યાં પતિને ગંભીર બિમારી લાગુ પડીને એ આ દુનિયા છોડી ગયો. જુવાન દીકરી આખી જીંદગી રંડોપો વેઠી ના શકે. એટલે દિયરવટુ કરાવ્યું. રેખાબહેનનું ગાડુ ફરીથી ગબડ્યું. પતિ પત્નીએ ખુબ મહેનત કરી. બીજા બાળકો પણ થયા. મહેનતકશ રેખાબહેન અને તેમના પતિએ રૃપિયા દસ લાખમાં કટલરી નો સામાન વેચી શકાય તે માટે દુકાન ખરીદી. હા મોટાભાગના પૈસા વ્યાજવા લઈને જ તો. બાવળાના બળ પર વિશ્વાસ હતો એટલે પૈસા તો ભરાશે જ. ને પાંચ લાખ તો ભરાઈ પણ ગયા. ત્યાં અચાનક રેખાબહેનના પતિને કમળો થયો ને તેમાંથી કમળી. અઢી લાખનો ખર્ચ થયો છતાં તેમના પતિ ના બચ્યા.
હવે દુકાનના હપ્તા ભરવાનું થોડુ મુશ્કેલ હતું છતાં રેખાબહેન હિંમત ના હાર્યા. ઘરમાં સાસુ ને બીજા બાળકોનુંયે પુરુ કરવાનું ને માથે વ્યાજવા પૈસાની ચિંતા તો ખરી જ. શરૃઆતમાં જેમની પાસેથી પૈસા લીધા હતા તેમણે ધીમે ધીમે પૈસા આપજો એમ કહ્યું પણ પછી દુકાન પર નજર બગડી.
‘ખાલી
 
વ્યાજ ભરે નહીં ચાલે મૂડી પણ ભરો નહીં તો દુકાન વેચી નાખો’ નું પેલા ભાઈએ કહ્યું.

રેખાબહેન મૂંઝાયા. સમાજે પતિની બિમારીમાં ઉઘરાણું કરીને મદદ કરેલી. ફરી પાંચ લાખ માટે સમાજ પાસે હાથ લાંબો કરવાનું ના ગમ્યું. ને કરે તોય પાંચ લાખ એ કાંઈ નાની રકમ નહોતી. 
લોન રૃપે મદદ મળે એ માટે રેખાબહેનને સાથે એમના સમાજના આગેવાનો બધે ફરી વળ્યા પણ ક્યાંય મેળ પડ્યો નહીં. સંસ્થા સાથે આ પરિવારો સંકળાયેલા. હા રેખાબહેનને કોઈ વાર મળવાનું થયેલું નહીં પણ ખોડુભાઈ, રવજીભાઈને અન્યોએ ઓફીસ આવીને એમની બાંયેધરી લીધી.
આખી વાતમાં સમાજના આગેવાનો એક વિધવા બહેનની ચિંતા કરે તે વધારે ગમ્યું. બાકી રેખાબહેનનું જે થવાનું હોય એ થાય એની ચિંતા સમાજ શું કામ કરે? ખરે જ નાના સમાજો આ બંધનથી એક બીજા સાથે બંધાયા છે ને એટલે જ એ ટક્યા છે..
આરતી પરિવારના આદરણીય શ્રી ચંદ્રકાન્તભાઈ ગોગરી જેઓ આ પરિવારોને બેઠા કરવા ખુબ મદદ કરે તેમણે આવા પરિવારોને બેઠા કરવા વગર વ્યાજે લોનના રૃપમાં મદદ કરવા જે રકમ આપી હતી તેમાંથી રેખાબહેનને મદદ કરવાનું નક્કી કર્યું.
રેખાબહેન વિચરતી જાતિઓ માટે આયોજીત મહાસંમેલનમાં છેક કાલાવાડથી પાલનપુર આવ્યાને મદદ કરવાવાળા સૌનો આભાર માન્યો ને સૌને ભગવાન સુખી રાખે તેવા આશિર્વાદ આપ્યા. 
ફળશે એમના આશિશ.
ને રેખાબહેન પણ ઝટ પોતાની માલીકીની દુકાનવાળા થશે એમાં હવે કોઈ મીનમેખ નથી... 
રેખાબહેન એમની દુકાનમાં ને મહાસંમેલનમાં પણ. કાંગસિયા આગેવાનો મદદ માટે ઓફીસ આવ્યા ને મદદ માટે વાત કરી તે બધુ જ કેમેરામાં...

Monday, 11 September 2017

Support to flood affected families re-establish their livelihoods

A timely & compassionate support is only thing that is required
VSSM distributing Loans for rehabilitation of Flood Affected
Families in Banaskantha
As the attention moves from flood relief to rehabilitation, VSSM had initiated efforts in the direction of helping the flood affected nomadic families revive their livelihoods. On 7th September 2017, we allotted cheques amounting to Rs. 40,25,000 to 116 families in a program organized at Deesa and Shihori. Aarti Foundation and Kutchhi Jain Foundation- Mumbai have provided the financial support to these families.

Hathibhai Raval lost his house and land in the floods. A few days after this disaster struck he was diagnosed with throat cancer, another disaster for the poor family who refused to take any loan from VSSM because of their inability to pay back. VSSM decided to provide him with assistance of Rs. 50,000 to buy a buffalo, the amount he does not require to pay back.

We are grateful to the support Aarti Foundation and Kutchhi Jain Foundation have provided to help these families re-establish their livelihoods

When Hathibhai lost everything in flood aftermath... VSSM
extended their hand of loveful support

Mittalben Patel handing over the cheque to Flood Affected
person in Deesa, Banaskantha
પુરઅસરગ્રસ્તો માંથી જેમના કામ ધંધા પડી ભાંગ્યા છે. તેમને ફેર બેઠા કરવા માટે વગર વ્યાજે લોન આપવાનું નક્કી કર્યું ને VSSM દ્વારા તા.7 સપ્ટેમ્બર 2017ના રોજ ડીસા અને શિહોરી મુકામે 116 પરિવારોને આરતી ફાઉન્ડેશન- મુંબઈ અને કચ્છી જૈન ફાઉન્ડેશન – મુંબઈના આર્થિક સહયોગથી રૃા.40,25,000ની લોનના ચેકનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું. 
હાથીભાઈ રાવળ કે જેમનું પુરમાં સામાન સાથે ઘર ગયું ને જમીન પણ સાવ ધોવાઈ ગઈ. વળી પુર પછી કેન્સર હોવાની ખબર પડી. આવા હાથીભાઈને ભેંસ ખરીદવા રૃા.50,000 અને તે પણ પરત ના લેવાની શરતે કાર્યક્રમમાં જ આપ્યા.

આરતી ફાઉન્ડેશન અને કચ્છી જૈન ફાઉન્ડેશનની મદદથી જ આ થઈ શક્યું સૌનો આભાર...

Wednesday, 23 August 2017

VSSM’s small loans prove to be big help to nomadic communities…

Kanubhai Raval with his Business 
“I remember it was 2011 when, during the program of Ramkatha by Moraribapu I had seen you walking across the settlements of nomadic communities. I never knew anything about service but your selfless acts of service for others made me understand the word ‘Sewa’. I never had enough money to help others in fact, I was barely able to manage my own family. But, your support with the interest free loan of Rs. 50,000 to help me setup a grocery store in Sihor has improved my financial health. The business has done good. The floods of this year ravaged my village Umri. It completely ruined 35 families. I closed my shop and offered my services to help these and many other affected families, contributed myself wherever I was required, distributed relief material to the needy. Even the kits we received from VSSM, I helped bringing them to the needy!!”

I had recently visited the flood affected and ravaged families of Umri. On the way to Umri, we pit stopped to pick up Kanubhai from his grocery store in Sihor. He is someone who always takes lead in helping others. We were delighted to see his store flourishing and doing brisk business.
“Ben, now I am able to work at the store and simultaneously be of help to others. Infact, now that the earning is good I devote more time to service of others. I have arranged the logistics in such a way that the store continues to function in my absence as well.”

I don’t remember when but, Kanubhai picked up this sentence I must have uttered during one of the numerous meetings, “service is the highest religion, so engage in it as much as you can!!” I had never thought my work and passion would influence others. Apparently, that seems to have made an impact on Kanubhai. “Ben, I have seen you work and have absorbed that from you, I have learnt the true essence of selfless service from you. When you choose to stand besides us the nomads, I am one of them, it is my duty to play my part!!”

I felt the need to share this story not for any self-promotion but because you all have taken time out to read my narratives, I had never known the impact one’s deeds could have until I heard it from Kanubhai who was doing his bit to take the good deeds forward!!
Kudos to you Kanubhai!!

'ગોમમાં કારીયોણાની દુકોન હતી એટલ ઘરનું ગાડું હડે જતુતું. 2011માં મોરારીબાપુએ વિચરતી જાતિઓ માટે રામકથા કરી એ વખતે તમન વિચરતી જાતિઓની વસાહતમાં ફરતા ભાળ્યા ન તાણથી સેવા કૂન કેવાય એ ખબર પડી. પણ મારી કને બહુ પૈસા નહિ. મારુય મોડ મોડ જ હેડતું એટલ બધાન કોય મદદ ના કરી હકું. પણ તમે પચા હજાર કારીયોણાની મોટી દુકાન બ્લલે વગર વ્યાજે આલ્યા તે સિહોરીમો દુકાન કીધી. ભાડાની દુકોન સ પણ ખુબ હારી હેડ હ. આ ફેરા પૂર આયુ ક ન? મારા ગોમ ઉમરીમાં ખુબ નુકશોન થયુ. પોતરી પરિવાર હાથે પગે થઇ જ્યાં. બેન દુકોન બંધ કરીન ઈમની અને ઈમન જેવા બીજા ગોમડાઓમોં રેતાક ન તે ઇમની સેવામો ઉભો રયો. અનાજ, પોણી જેવો જે સોમોન મલ એ બધા અસરગ્રસ્તો ન પોગાડયો. આપણી સંસ્થા- VSSM મોંથી આલેલી અનાજની કિટોય બધાન અલાઇ.'
ઉમરીમાં રહેતા અને જેમનું બધું જ તણાઈ ગયું છે એવા પરિવારોને મળવા જવાનું નક્કી કર્યું અને સિહોરથી કનુભાઈને એમની દુકાનમાંથી અમે રિતસર ઊપડ્યા. જોકે સેવાના કામમાં એ પોતે જ હંમેશા આગળ હોય. લૉન આપી તે ધંધો કેવો થાય છે એ પણ જોવાય એમ વિચારી કનુભાઈની દુકાને ગયા અને દુકાન જોઈને જ રાજી થયા...
'બેન દુકોન ભેગી સેવાય ખુબ થાય સે. અન હવ પૈસાય હાર મળહ એટલે સેવામોં વધુ લાગ્યો સુ. મુ ના હોવું તોય દુકોન હેડ એવું ગોઠવ્યું સ.'
'સેવા પરમો ધર્મ' કહેવાય એટલે થાય એટલી કરજો એવું અનાયાસે બોલાયેલું અને કનુભાઈ એ બરાબર પાળ્યું. આપણા કામોમાંથી કેવી પ્રેરણા લોકોને મળે છે એનો ખ્યાલ કનુભાઈ ને મળીને આવ્યો. એમણે કહ્યું, ' બેન સેવા તમારી પાહેનથી તો શિખ્યા. સ્વાર્થ વગર ડંગામોં તમે ફરો અમારા સુખ દુઃખમાં ભાગીદાર બનો તો અમે તો આ સમાજના સિયે. અમારેય અમારા જોગુ કરવું પડ'
તમે સૌ વાંચો છો એટલે આ બધું જ લખવાનું મન થાય અને એટલે જ લખું છું... આત્મસ્લાઘા માટે નથી લખ્યું. પણ આપણા કામો કેવા ઉગી નીકળે છે તે દર્શાવવા લખ્યું, ને કનુભાઈ એનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ જણાયું...
નિઃશ્વાર્થ પણે પોતાના પૈસા ખર્ચી દોડવાવાળા કનુભાઈ રાવળને અમારા પોંખણા.....

Monday, 3 July 2017

Laduben’s new found financial independence….

a gleaming Laduben in her shop, her priced possession…..
“Sangita’s father is a mason but he has never been  sincere towards his work, his willingness to work depends on his mood. I, however cannot afford to be negligent, I have three children to raise. I worked as a daily wage earner but finding work everyday was a challenge. I had to look for alternates to earn and support my family, my children. One day the thought of having a vegetable cart crossed my mind. Since I had no previous experience of doing business, I was a bit apprehensive. But VSSM’s Maheshbhai assured me a loan from the organization and provided  all the necessary guidance and support  to run a business. My business  did well and I felt  more confident. A small place adjoining to where I stood with my vegetable cart was up for sale. I decided to purchase that space. I did not have enough money but was confident of cracking the deal. My brother offered me some money while I borrowed the remaining amount. I approached Maheshbhai once again, this time he helped me get a bigger loan of Rs. 25,000. This loan was used to build a vegetable shop. My business is doing well and I have been able to pay off most of my previous loan amount.” This is Laduben Raval from Banaskantha’s Deesa. The dream she has is of  performing a debt free marriage of her daughter who is 16 years old now. She plans to be financially secure by the time her daughter reaches marriageable age.  The business has helped her pay off the first loan and save some for her family’s financial security.

May she succeed in realizing her dreams. Our wishes are always with her…..


‘સંગીતાના બાપા કડિયાકોમ કર. ઈમન પૈસા બૈસામાં બહુ હમજણ ના પડ. ઠીક હોય તો કોમે જાય નકર... માર તૈઈણ છોકરાં બધાન ખવરાવવું પીવરાવવું તો ખરા ન? મે કોય દાડો ધંધો નતો કર્યો. મજુરીએ જવું પણ એય કાયમ ના મળ. એકદાડો શાકભાજીની લારી કરવાનો વિચાર આયો. મહેશભઈ (#VSSM ના કાર્યકર) જે સંસ્થામાં કોમ કર એ સંસ્થા વગર વ્યાજે લોણ આલ એવી ખબર પડી ઈમન વાત કરી અન ઈમને દસ હજાર લારી લઈન ધંધો કરવા આલ્યા. હિંમત આવી. હારુ હેડ્યું. જો લારી લઈન ઊભી રેતી તો એક ભઈએ દુકોન થાય એટલી જગ્યા વેચવા બલ્લે કાઢી. મે જગ્યા રાખવાનું નક્કી કર્યું. એક રૃપિયોય મારી કન નતો. પણ થઈ રેશે. મારા ભઈએ મદદ કરી અને થોડા ઊછીના લઈન જગ્યા રાખી. દુકોન બોધવીતી. મહેશભઈન ફરીથી કીધુ તે ઈમને પચીસ હજારની લોન આલી અન દુકોન બોધી અને થોડો સોમોન લઈ. ધંધો સરસ હેડ હ. દેવુએ ઘણું ભરી દીધુ.’

લાડુબહેન રાવળ બનાસકાંઠાના ડીસામાં રહે. 11 મહિના પહેલાં આપેલી લોન તેમણે પુરી કરી. દસ હજાર તો એ પહેલાં પુરા કર્યા હતા. મોટી દીકરી 16 વર્ષની છે. તેના લગ્ન વખતે કોઈ સામે હાથ લાંબો ના કરવો પડે એવું આયોજન કરવાનું લાડુબહેનનું મન છે. તેઓ સફળ થાય તેવી અભ્યર્થના.. અને લાડુબહેન જેવા હજારો પરિવારોને મદદરૃપ થવાનું જેમના થકી શક્ય બન્ચું તેવા સ્વજનોનો આભાર...


Wednesday, 24 May 2017

“To teach them a lesson, we are prepared to outcaste them!”

The nomads we work for are generally very righteous communities. They abide by the human values we all have grown up with, but somehow choose to unfollow at times!! Sometime back VSSM sanctioned interest free loans to two Devipujak families, for a while they remained regular in paying back the monthly instalments. But as time passed they decided to stop paying their installments. This was quite disturbing for VSSM’s Kanubhai who had recommended these individuals to VSSM management and to us too. Since we always vouch for the integrity of these families, we felt let down by the behavior we had encountered.  There was a sense of betrayal we were experiencing.

VSSM team at Rajkot with Marvadi Devipujak Community
The issue of non-repayment of loan was taken up to the Marwadi Devipujak community leaders from Rajkot. The leadership was astonished by the offence. They failed to understand how can someone ditch their own people; this organization (VSSM) was their own.

“No one should point finger on our organization!! This act will give a bad name to our community too, we can never tolerate this. The community cannot allow to break the trust the organization has put in us!!” The leaders of the Marwari Devipujak community decided to collectively pay the remaining installments. Every month they raise contribution to be sent as installment.

“We will be teaching these two individuals a lesson, let there be a right occasion, a proper opportunity. If required, we will outcaste them!” said the leaders.

Hope these otherwise simple and humble communities can hold their values intact from the bitter external influences!

લોનનો હપ્તો ના ભર એ નાત બારો
મારવાડી દેવીપૂજકના બે પરિવારોને વગર વ્યાજની લોન ધંધા માટે આપી. થોડા હપ્તા સમયસર આવ્યા અને પછી હપ્તા આપવાનું બંધ કર્યું. 
પરિવારનું કોઈ ખરાબ રવાડે ચડી ગ્યાનું સાંભળીએ ને જે દુ:ખ થાય તેવું થ્યું. નૈતિકતા કાયમ જળવાવી જોઈએ એવું અમે સૌ માનીએ ત્યારે પરિવારનું કોઈ અવળે રસ્તે જાય તે કેમ કરી સાંખી શકાય? VSSM ના કાર્યકર કનુભાઈ પણ દુઃખી.
રાજકોટના મારવાડી દેવીપૂજક સમાજના લોકોએ આ જાણ્યું. લોન લેનારને સમજાવ્યો. આપણી સંસ્થા સાથે દગો કરીએ તો કુદરત ના છોડે વગેરે... પણ.. પેલા ભાઈની નિયતમાં ખોટ આવી ગઈ હતી.
આખરે મારવાડી દેવીપૂજક સમાજે બાકી રહેલી લોન સમાજ તરીકે ભરવાનું નક્કી કર્યું. દર મહિને ઉધરાણું થાય અને લોન ભરાય. 
‘અમારી સંસ્થાને કોઈ કહી જાય એ નો પાલવે, બાવરીઓનું હોત નામ ખરાબ થાય... તમે ભરોષો મુક્યો અમારાથી એને ના તોડાય. પેલો ભલે હાલ લોન ના ભરે પણ નાતમાં તો બેહવાનું થાશેને? પ્રસંગ આવવા દો.. એવું ઉદાહરણ બેહાડીશું કે દગો કરવાનો બીજોય કોઈ વિચાર નઈ કરે. જરૃર પડે નાત બારો કાઢશું’  
મૂલ્યો સાથે જીવનારા આ સમાજને કહેવાતા ભદ્ર સમાજની ગંદકી અડકી ના જાય તે જોવું રહ્યું..

Monday, 22 May 2017

We wish they Earn well & Live well...

રાપરથી કરશનકાકા દેવીપૂજકનો ફોન આવ્યો.  
બેન ટેટી ખૂબ થઈસે, ખાવા આવો.
મે કહ્યું, રાપર ટેટી ખાવા આવવું મોંધુ પડે કાકા, પણ યાદ કર્યા એ માટે આભાર.
બેન ગાડીના તેલના પૈસા દઈ દઈશું પણ તમે આવો.
મે ના પાડી અને સરસ ઉપજ અને સારા પૈસા મળે તેવી શુભેચ્છા પાઠવી.
આજે ઓફિસ પહોંચી તો વાલજીભાઈ ટેટીના થેલા સાથે રાહ જોતા હતા. કરશનકાકાએ તેમને ખાસ મોકલ્યા હતા.
આ ફેરા માલ ખુબ થ્યોને એટલે ટેટીનો ભાવ બહુ ના મળ્યો. ખોટ ગઈ બેન. એવું કરશનકાકાએ કહ્યું.
કરશનકાકાએ 20 વિઘા જમીન ભાગવી રાખી, તેમાં ટેટીની ખેતી કરેલી. પરિવારના 14 વ્યક્તિઓએ 4 મહિના દિવસ - રાત મહેનત કરેલી તોય, એક રૃપિયાનોય નફો ના થ્યો.
Valjibhai Devipujak with "Sakkarteti"
લારીમાંથી શાકભાજી ખરીદતી વખતે આપણે ભાવતાલ કર્યા વગર તો રહીએ જ નહીં. બે રૃપિયા ઓછા કરી ઉપર મરચાં અને કોથમીર મફત માંગીએ અને એ મળે એટલે જગ જીત્યા. પણ આપણે રકઝક કરીને બચાવેલા બે રૃપિયામાંથી આપણા બંગલા બંધાવાના હતા? તે આપણે વિચારવું જ રહ્યું...
જો કે, કાકા અમને બધાને વહાલા. એમના છાપરે જઈએ તો જમ્યા વગર ના મોકલે. બાજરીનો રોટલો મને ભાવે એવી ખબર એટલે જ્યારે પણ VSSMની ઓફિસ આવે ત્યારે રોટલો અને રીંગણનું ભડથું મારી માટે બાંધતા આવે..
      બસ તેઓ સારુ કમાતા થાય, બચત કરતા થાય અને સરસ જીંદગી જીવતા થાય તે અમારે કરવું છે...

Saturday, 13 May 2017

Zebarben Raval loves to buy gold from her newly formed habit of saving money…..

Zebarben Raval at her vegetable shop
So, how is business?” I inquired.

“Very good, both the boys have really worked hard.  They haven’t purchased even a single clothing for themselves. Ben, if you had not helped us when their father suffered a stroke we would have been ruined. The boys had fallen into bad company, but all that is a past now. The loan of Rs. 20,000 you gave has helped us a lot. We used it to set up this kiosk and bay back a small amount that was due on the rickshaw.”

“Do you save?”

“Of course, I don’t give money to anyone but spend on things I like. Who does not like to wear gold? Now I save and buy gold, have stopped wearing weathered clothes. Ben, I manage to save Rs. 50 every day. The accumulated savings of Rs. 18,000 helped me buy these gold earrings a while ago and recently I bought this golden pendant from another Rs. 7,000 I had managed to save. After all these laborious years, the almighty has now showered us with his blessings!” Zebarben was elated when she proudly showed us the gifts to herself.

There was a gas stove in the kiosk which attracted my attention and before I could ask Zebarben was quick to reply, “I do not waste time, any guests and visitors who come to meet me are served tea here, sometimes if I am very busy I cook here too.”

It brings us immense pleasure to hear such honest account from Deesa’s Zebarben Raval. It makes us utterly proud of her, for her accomplishing her dreams and desires all through her sheer hard work and determination.

We weren’t hoping that such small support will help in achieving such wonders, it is a delight to watch such amazing miracles unfold.

To all those who have stood by us in changing the lives of thousands of nomadic individuals, a loud ‘Jai’ (as the nomadic communities would reciprocate.)

‘બેન રોજન 50 રૃપિયા બચાવુંસું અન ઈમોંથી જ રૃપિયા અઢાર હજારની હોનાની બુટ્ટી અને કોનની હેરો કરાઈ. હમણાં પાસા બીજા હાત હજાર ભેગા થ્યા તે ઈમોંથી હોનાનું લોકેટ કરાયું.’ એમ કહીને ઝેબરબેને કાનની બુટ્ટી અને ગળામાં પહેરેલું લોકેટ હરખથી બતાવ્યું.
‘ધંધો કેવો થાય છે?’
હસીને ‘ખુબ હારો, છોકરાં બલ્લે ખુબ મેનત કરી. કોય દાડો હારા લૂગડાંય નહીં પેરયા. ઈના બાપાન અટક આયુ તે તાકડે તમે મદદ ના કરી હોત ન તો.... એ બીજી લાઈને ચડી ગ્યા તા પણ હવ બધુ હારુ સ્. રીક્ષા બલ્લે તમે લોણ(loan) આલી ન તારથી એય હારો ધંધ કરહ. તમે વીહ હજાર આલ્યા ઈમોંથી આ દુકોન હરખી કરાઈ અને ઈમન રીક્ષાના કોક ભરવાના બાચી હતા તે આલ્યા.’
‘બચત કરો છો?’
‘હકન, પણ હવ કોઈન પૈસો નહીં આલતી, મન ગમ ન ઈમાં વાપરુ, હોનું પેરવાનું કુન મન ના હોય? હવ પૈસા ભેગા કરીન હોનું લઉસુ અન હવ એકેય લુગડુ ફાટેલું નહીં પેરતી. ખુબ ઢહેડા કર્યા પણ ભગવોને હવ હોમુ તાચ્યું.’
દુકાનમાં ગેસ પડેલો જોઈન હું કાંઈક પુછુ એની પહેલાં જ એ મારો પ્રશ્ન જાણે સમજી ગયા હોય તેમ બોલ્યા. ‘મેમોન પરુણાન ઓયકણ જ ચા પીવડાઈ દઉ. વેપારમોંથી વખત ના મલ તો ઓયકણ જ રોંધીયે દઉ સું.’
ઝેબરબેન રાવળ ડીસામાં રહે. સારા કપડાં અને ઘરેણાં પહેરવાની ઈચ્છા દરેક સ્ત્રીને હોય, પણ દુનિયાની ઘણીએ સ્ત્રીઓની આ ઈચ્છા એ ખાલી ઈચ્છા જ રહી જાય ત્યારે ઝેબરબેને પોતાનો વિચાર કર્યો. તે અદભૂત છે...
આપેલું આવું ઊગી નીકળશે તેની તો કલ્પનાયે નહોતી.. પણ આનંદ... અને આ કામમાં મદદ કરનાર સૌની વિચરતી જાતિની ભાષામાં કહુ તો... “ જે...”

VSSM’s small loans prove to be big help to nomadic communities…

Dakhiben Gavariya with her Business

“Our business has really flourished after availing a loan from VSSM, the good income means timely payment of installments. I have been doing this business of selling imitation jewelry and everyday items for many years now. But I never had working capital, from whatever little I earned I would buy food and products for selling. Since we buy in small amounts we are never given wholesale rates, we buy from merchants at a very high price hence the profit always remains low. Now, if I ask for goods worth 20,000 the merchant is prepared to give me products worth Rs. 30,000!! My husband works as manual laborer. The children have holidays so they also come and help me. I make a profit of Rs. 200-300 daily.”


Dakhiben Gavariya has could expand her business after taking a loan from VSSM. The access to working capital means she now has bargaining power and increased returns. The improved income helps her make regular saving as well.

“લોન લીધા પસી ઘણો ફાયદો રયો સે, ધંધો હારી રીતે થાય સે... હવ અમોન બીજી કોઈ તકલીફ નથી રેતી પૈસા ટેમે ટેમ ભરાય સે... પેલાથી જ કટલરીનો ધંધો કરું સુ... લોન લીધા પસી હવે જો હામે 20 હજારનો માલ માંગુ તો 30 હજારનો માલ પણ મલી જાય સે.. આના પપ્પા મજૂરી એ જાય સે ને સોકરાઓ ભણે સે અતાર વેકેસન ચાલ સ તો સોકરાઓ કોક દાડો આઈ જાય સે ઓય બેહવા પણ પસી હું એમને ઘેર મેકલી દઉ સુ... હવે તો ધંધામો નફો રે સે, પેલા થોડું લાવતા ને થોડું વેચતા એમાં કોઈ ખાસ નફો નતો થતો... પણ લોન લીધા પસી હવે માલ વધારે લઉ સુ ને વેચાણ પણ હારું થાય સે... લોન લીધા પસી ઘણો ફાયદો થ્યો સે... માલ બધો ભેગો લઈએ સીએ હવે રોજનો 200-300 નફો થઈ જાય સે...”

 - ડાખીબેન ગવારીયા VSSM પાસેથી 20 હજારની લોન લીધા પછી ડાખીબેનનો કટલરીનો વ્યવસાય વધુ ફાલ્યો છે. હવે તેઓ વ્યવસાયમાં નફો થાય છે અને તેમાં પણ બચત કરતા થયા છે. પહેલાથી જ કટલરીનો વ્યવસાય કરી રહ્યાં હતા પણ લોન લીધા પછી હવે માલ સામાન વધારે ભરાવી શકે છે અને વધારે વેચાણ પણ કરી શકે છે જેના લીધે વકરો પણ વધ્યો છે.

Friday, 12 May 2017

VSSM helps Dariyaben Raval find elusive happiness!!!

An elated and relaxed Dariyaben Raval at work….
“My husband died very early, at that time our son was very young and hadn’t yet acquired the skills to our traditional profession as ironsmith. It was after my husband’s death that my son learnt the skills, he now works at an iron workshop, I have single-handedly raised him, got him married and helped him settle in life. My husband was an alcoholic and never contributed to running the household. I began working in the kitchens of professional caterers but it was not very rewarding.  I took this loan from Mittalben to begin this business of selling utensils.  The business has done well, helping us improve our standard of living. This initial capital has increased my capacity to procure more items to trade, I make a profit of Rs.20 per piece, by the end of the day I take home Rs. 400-500. I am here for the entire day only than I earn Rs. 10 to 12,000 a month!!”

VSSM supported Dariyaben with a loan of Rs. 10,000, which she has almost repaid. The business has done well and Dariyaben is in a happy state right now….

"પેલા લુહારી કોમ કરતા તાં. પણ આના પપ્પા મરી ગ્યા પસી સોકરાને લુહારી કામ શીખડાયુ. સોકરો હાલ લોખંડનાં કારખાનામાં જાય સે. મે સોકરાને પૈણાયો ને એને એકલા હાથે મોટો કર્યો. આના પપ્પા દારુ ખૂબ પીતા પીને ધમાલ કરતા એક રુપિયો ય કમાતા નઈ... એમના મરી ગ્યા પસી મે રસોડાના કામ કરવાના ચાલું કર્યાં પણ એમો કોઈ ખાસ મજૂરી મલતી નઈ પણ મિત્તલબેન પાસેથી લોન લઈને આ વાસણનો ધંધો ચાલુ કર્યો સે તો હાલ પરિસ્થિતિ સુધરી સે... હાલ થોડો માલ લાઉ સુ ને વેચુ સુ એક નંગ ચેડે 20 રુપિયા મલે સે ને દિવસે 400-500 રુપિયાનો નફો થઈ જાય સે... આખો દિવસ ઓય ઉભી રઉ ત્યારે મહિને દસ બાર હજાર રુપિયા રળી લઉ સુ..."


- દરિયાબેન રાવળને વાસણની લારી કરવા માટે 10,000ની લોન આપી. દરિયાબેને લીધેલી આ લોન પૂરી પણ થવા આવી છે. એકલે હાથે છોકરાને મોટો કરીને તેના લગ્ન કરાવ્યાને હાલ VSSM પાસેથી લોન લઈને વાસણની લારી કરીને દરિયાબેન દિવસે સારો નફો કરી લે છે.


- ફોટોમાં વાસણનાં વ્યવસાય સાથે રાજી દેખાતા દરિયાબેન રાવળ.

Wednesday, 10 May 2017

Increasing number of women seeking loans from VSSM, a new reality we are loving so much.….

The nomadic communities follow a very different value system, ones privileged sections of the society might fail to comprehend.  In most aspects they act wisely and practically. The gender roles aren’t defined the way they are in other societies, with men and women both pitching in,  to keep the kitchen fires burning.  In the Nat community, it is a practice for women to step out of the house to earn living while the husbands take care of the household.

Dahiben Marvadi has began her new business with 30,000 interest free loan.
“Ben, in our settlements when the men set out to work the women do not remain idle. They also manage to find some work to supplement the family’s income,” shared Madhuben, one of our team members.  In so called progressive sections of the society there are numerous restrictions levied upon the women, one of them is the denial to venture out of the house to pursue a career or become financially independent but in nomadic communities earning for self is a norm. The women play an equal role in managing the finances of their family. So, when an increasing number of women from various nomadic communities seek support under VSSM’s interest free loans program to begin their own ventures, we celebrate the new beginning as much as they do, just as Dahiben Marwadi did when we sanctioned a loan of Rs. 30,000 for her to begin a new business.

‘બેન આપણી વસાહતોમાં ભાઈઓ કામ કરે પણ બહેનો તો એકેય બેસી ના રહે. નાનુ મોટુ એની ત્રેવડનું કામ શોધી જ લે.’ અમારા કાર્યકર મધુબહેનની આ વાત સો ટકા સાચી. કહેવાતા ભદ્ર સમાજમાં સ્ત્રીઓને એકલા ઘર બહાર જવા દેવા પર રોકટોક હતી, ત્યારથી #વિચરતી જાતિઓમાંની કેટલીક જાતિઓની સ્ત્રીઓ તો ઘરના આર્થિક કારભારમાં મદદરૃપ થતી આવી છે. નટડા સમાજમાં તો સ્ત્રીઓ જ કમાવવા જતી અને પુરુષ ઘર સંભાળતા.

વિચરતી જાતિઓને સ્વતંત્ર ધંધા માટે વગર વ્યાજે લોન આપીએ તેમાં સ્ત્રીઓનું લોન લેવાનું પ્રમાણ પણ વધી રહ્યું છે...

સુરેન્દ્રનગરના દૂધરેજમાં ડાહીબેન #મારવાડી વાઘરીને ધંધા માટે સામાન ખરીદવા અમે રૃા.30,000 આપ્યા. તેઓ રાજી અને અમે પણ...

Monday, 1 May 2017

Gadaliya families hopeful of a better tomorrow after VSSM’s intervention…


“There is a pre-condition to sanctioning loan, you must stop buying your ration daily!!”

ગાડલિયા પરિવાર તેમના પરંપરાગત વ્યવસાય સાથે 
“But, we do not have enough money to buy our food and groceries in bulk like the moneyed do!! We earn daily hence we need to buy food on daily basis. This is what we have done all our life.”

“We can sanction loan of Rs. 10,000, you will have to buy raw material from Rs. 6,000 to make your iron tools  and groceries worth Rs. 2000 and keep Rs. 2000 on hand.  We will give loan to 10 Gadaliya and all of you should be prepared to work collectively, buy raw material in bulk, groceries in bulk. Let us know if you can agree to this precondition!!”

“Ok, we will try doing that.”

The Gadaliya are the ironsmiths, they make kitchen tools from iron, sell the stuff they have made daily and buy their food daily. The daily selling does not fetch good price for the products and buying raw material in small quantity proves to be expensive. This is not just the Gadaliya but all daily wage earners function in this manner.  VSSM Kanubhai has been mentoring the families in managing their finances, business and daily lives to help them stretch their rupee a bit further!! He is helping them increase their productivity. As instructed, the Gadaliyaa bought their raw material and groceries in bulk, and when they went to sell their products they did manage to fetch good prices.

VSSMમાંથી લોન લઈને સ્વતંત્ર ધંધો કરનાર પરિવારો સાથે...
On a recent visit to Rajkot, I happen to meet these families. The 5 families who were given loans of Rs. 10,000 each were earning good profits. Inspired from their experiences more loan of Rs. 20,000 was requested by 10 individuals. Together they managed loan of RS. 2 lakhs.

Life is gradually changing for better, the increased and well managed earnings means they can now save which is increasing at a regular pace. They can now dream of contributing this savings to build a home. Mausamben, Panetarben, Pujiram, Sevakram, Ehsanben have given up their addiction to alcohol, the rituals of feeding meat and alcohol to guests have stopped completely instead the community has made a rule to offer meal to their guests. The community itself is positive about coming times and feels tomorrow is going to be good for them!!

We are grateful to all of you to have supported this cause.

The picture is of families who have benefited from this program…..


 ‘પાંચ રૃપિયાનું મરચુ, પાંચનું તેલ આ બધુ રોજ રોજ લાવીને ખાવાનું બંધ કરવું હોય અને અમે કહીએ એમ ચાલવું હોય તો લોન આપું.’
‘પણ સાહેબ અમારી પાહે પૈસા જ નથ હોતા કે શાહુકાર લોકની જેમ હામટુ કરિયાણું ભરાવી હકીએ. રોજ ધંધા કરીએ અને કમાઈએ એમાંથી જ જીંદગી ચાલે.’
‘અમે તમને 10,000ની લોન આપીએ એમાંથી તમારે 2000નું કરિયાણુ ભરાવવાનું અને 6000નો સામાન લોખંડમાંથી તવી,તાવેતા,જારા બનાવવા લાવવાનો અને 2000 ખર્ચી માટે હાથ પર રાખવાના. વળી દસે ગાડલિયાને લોન આપીએ એ દસે સામટા જ કરિયાણું અને ધંધો કરવાનો સામાન લાવશે. અમે સાથે રહીશું મંજુર હોય તો બોલો.’
‘હા સાહેબ એમ કરો.’
ગાડલિયા રોજ 200 કે 300નું લોખંડ લાવીને સામાન બનાવે અને રોજ વેપારીને વેચે. જે આવક થાય તેમાંથી નવું લોખંડ ખરીદે અને બે ટંક ચાલે એટલું કરિયાણું લાવે. આમ તો દરેક ગરીબ અને વંચિતોનું જીવન આવું જ હોય..
પણ vssmના કાર્યકર કનુભાઈએ હોલસેલમાં કરિયાણું ખરીદાવાનું અને લોખંડનો સામાન ખરીદવાનું કર્યું. સામટો સામાન દસ દિવસે બધા પરિવારોનો વેચવાનો એટલે ભાવ પણ સરસ મળે.
રાજકોટ જવાનું થયું ત્યારે ગાડલિયા મળવા આવ્યા શરૃ પાંચ વ્યક્તિને 10,000ની મળીને કુલ 50,000 આપેલા એમાંથી સરસ નફો થયો એટલે ફરી રૃા.૨૦,૦૦૦ની લોન દસ વ્યક્તિઓએ માંગી. બે લાખની લોનનો વ્યવહાર ઉપર જણાવ્યા પ્રમાણે કર્યો.
 જીવનમાં ઘણો ફરક પડ્યો. ઘર બનાવવા પૈસા  ભેગા કરી રહ્યા છે. કોઈએ પાંચ તો કોઈએ સાત  હજાર સુધીની બચત કરી છે. જે ઉત્તરોત્તર વધી  રહી છે. જીંદગી બદલાઈ રહી છે. મોસમબેન, પાનેતરબેન, એહસાનબેન, પુંજીરામ, સેવકરામ  વગેરે સૌએ દારૃના વ્યસનને ત્યજ્યું છે અને મહેમાન આવતા ત્યારે માંસાહાર અને દારૃ પાછળ થનાર ખોટા ખર્ચને તેમણે બંધ કર્યો છે. મહેમાનોને મીઠા ભોજન મળશે તેવું ગાડલિયા નાતમાં તેમણે જાહેર કરી દીધુ છે. બદલાવ આવી રહ્યો છે હવે અમારા દિ વળ્યા તેવું તેઓ હસતા મોંઢે કહે છે.
સ્વતંત્ર ધંધા માટે વગર વ્યાજની લોન આપનાર સૌ સ્વજનોનો આભાર...


Monday, 24 April 2017

One of the numerous ways the nomads function..


Karshanbhai Mir at the settlemet…
Karshanbhai’s wife developed some major illness and to pay the medical expenses he needed immediate funds. It was this medical emergency that required Karshanbhai Mir to borrow money from a local moneylender. Unaware of the interest such private money lenders charge he took the loan, it was only once he began paying the installments he realized the tricky situation he had stepped into.

VSSM’s Naran recommended a loan of Rs. 50,000 for Karshanbhai. I chanced to meet him during one of my field trip to Diyodar. Dressed in a shabby dhoti, an old previously owned coat that he must have bought from the sidewalk seller and tethered head gear that he always wears, Karshanbhai came across as a very dignified person.

“So what if you can’t repay the loan amount? What if you approach the private money lender again” I inquired.

“Ben, only an insane person can repeat such mistake, I can’t understand why I did not reach-out for you earlier. Yes we do not remember date, day and months but we are committed to return each penny we borrow from you,” he replied.

This is how our nomadic families work, you have to set the calendar in terms of days..1 day, 10 days, 30 days… and they shall never miss on that….

There honesty and love is enough to keep us going…….

In the picture – Karshanbhai at the settlement…

કરશનભાઈ #મીર મેલું ઘેલું ધોતિયું, જુનામાંથી ખરીદેલો કોટ અને માથે સફેદ આમ તો સફેદેયના કહેવાય ધૂળમાં રખડી રખડીને ગધેણ પડી ગયેલું ફાળિયું હેંમેશાં બાંધેલું રાખે. એમની પત્નીને બિમારી લાગુ પડી. 
દવામાં ખુબ ખર્ચ થઈ ગ્યો. વ્યાજવા પૈસા ક્યાંકથી કોઈએ અપાવ્યા. પણ વ્યાજની ગણતરી ના આવડી. પછી ખબર પડી કે આમાં તો માથાના વાળેય જતા રે ને તોય બારા ના નીકળાય.

અમારા કાર્યકર નારણે કરશનભાઈની 50,000ની વગર વ્યાજની લોન #vssm માંથી કરવા ભલામણ કરી. હું દિયોદર ગઈ ત્યારે કરશનભાઈ ખાસ મળવા આવ્યા. મે કહ્યું,

‘પચાસ આપીએ અને પછી નહીં ભરાય તો? ફરી જરૃર પડે અને કોઈ પાહે વ્યાજવા લઈ આવશો તો?’ એમણે હસતાં હસતાં કહ્યું, ‘બેન મતી મારી ગઈ હોય એ બીજા કને જાય. મારી ઘરવાળીની બિમારીમાં તમે ચમ યાદ ના આયા? હવ તો કોય પણ થાય ન તો હડીકાઢી ન તમાર કને આયેં અન હા મારામાં વિસવા રાખજો નારણભઈ કે ઈમ મહિનો, વાર, તારીખ નઈ હમજાતી અમન પણ તમારા પૈસા દૂધે ધોઈન આલી દઈશ.’
અદભૂત અમારો સંઘ... જેને સાચે સમય, તારીખ અને વાર સાથે કાંઈ લેવા દેવા નથી.. 1લી તારીખ થઈ જી ઓય કુન ખબર પડ. ચેટલા દાડા પસી પૈસા ભરવાના ઈ કો અને અમે કહીએ. પાંચ દાડા, દસ દાડા.. 
મજાના છે લોકો એકદમ નિખાલસ અને પ્રેમાળ પણ...

વસાહતમાં મળવા આવેલા કરશનભાઈ
#Meer #NomadicTribes #MittalPatel

Friday, 14 April 2017

Inculcating the habit of regular savings amongst the nomadic communities….

Jivabhai Marwadi Devipujak with his wife 
“Ben, I have understood the importance regular savings only after the organization (VSSM) provided me the financial assistance and compelled me to begin saving on regular basis. Today I have jewelry worth Rs. 17,000 and Rs. 15,000 in cash,” said a cheerful Jivabhai.

Jivabhai Marwadi Devipujak  availed a loan of Rs. 10,000 from VSSM to begin a business of trading seasonal products. A scrape collector, Jivabhai followed a daily routine of first collecting the scrape and then selling it to the wholesale scrape dealer. But, this method did not allow him to negotiate better  selling price. However, once when he accumulated the scrape and sold it in bulk he could fetch better price. After this learning he took a bigger loan of Rs. 40,000 from VSSM.

VSSM’s Kanubhai thought him how conduct his business smartly and made sure he saved from the profits he made. Jivabhai never liked going to a bank but the fear of Kanubhai’s scolding made him visit the bank to deposit part of his profits. The figure has now reached Rs. 15,000. For nomadic families, even such a small amount is huge and the joy it brings in the lives of these individuals is incomparable.

The poor of our country look up to the government for support and hopes that the support will help them tackle poverty. It is not an unreasonable expectation, communities reeling under abject poverty require external support to break free from the clutches of poverty. But, the confidence people like Jivabhai gain after becoming successful in business makes them aspire to do away with government support.

“It will be good if I can get government support but the pace at which my business is going these days makes me believe that in next five years I will buy a house of my own.” In the past one and half years Jivabhai has managed to save the above-mentioned amount and send his children to a decent private school aswell.

We feel humbled when VSSM becomes instrumental in bringing such confidence in the lives of people like Jivabhai. Thank you all for helping us support thousands of individuals like Jivabhai.

‘બેન સંસ્થાએ મદદ નો કરી હોત ને તો કોય દી બચતનું મહત્વ હમજ્યો જ ના હોત. આજે મારી પાહે સત્તર હજારનો દાગીનો અને પંદર હજાર રોકડા બેંકમાં જમા સે.’

10,000ની લોન રાજકોટમાં રહેતા જીવાભાઈ મારાવાડી દેવીપૂજકને સીઝનલ ધંધો કરવા માટે આપી. ભંગાર ભેગો કરવાનું કામ કરતા જીવાભાઈ પહેલાં થોડો થોડો ભંગાર ભેગો કરે અને રોજ સાંજે વેચી દે. પણ એમાં ધાર્યા પૈસા ના મળે પણ એક સાથે સાત હજારનો ભંગાર ભેગો કરીને વેચ્યો અને ઘણો નફો થયો. પછી વધુ સારી રીતે ધંધો કરવા VSSMમાંથી પાછી 40,000ની લોન લીધી. VSSMના કાર્યકર કનુભાઈએ ધંધા કરવાની સાથે સાથે બચત કરતા શીખવ્યું. બેંકમાં જવું જરાય ના ગમે પણ કનુભાઈ વઢશે એ બીકે પરાણે બેંકમાં જાય અને બચત કરે ધીમે ધીમે બચત રૂ 15,000એ પહોંચાડી.

કલ્પના પણ ના આવે કે આટલી નાની રકમથી કોઈની જીંદગી બદલાઈ શકે,પણ નજર સામે આવો બદલાવ જોઈએ ત્યારે રાજી થવાય. 

‘અમે ગરીબ સરકાર અમને મદદ કરે’ તેવો ભાવ દરેક વંચિતને હોય અને અમે પણ એમ માનીએ કે સરકારે આવા લોકોને ટેકો કરવો જોઈએ પણ જીવાભાઈ જેવા અન્ય જાતે બેઠા થવાનું સ્વપ્ન જોતા થઈ જાય તો સરકારની મદદની જરૃર જ નહીં રહે... જો કે જીવાભાઈ પણ, ‘સરકાર આપે તો ઠીક નહીં તો હાલમાં ધંધો કરુ છુ ને એ રીતે પાંચ વરસ કરીશ તો પોતાનું ઘર લઈ લઈશ.’ એમ કહેતા થઈ ગયા છે. તેમને પોતાનામાં વિશ્વાસ આવવા માંડ્યો છે. લગભગ દોઢ વર્ષમાં 17,000ના દાગીના અને 15,000ની બચત સાથે બાળકોને સારી નિશાળમાં ભણાવવાનું પણ તેઓ કરવા માંડ્યા છે.

VSSM આ રીતે માણસોને બેઠા કરવાનું અને સ્વપ્ન જોતા કરવાનું કરે છે. આ કામમાં મદદરૃપ થનાર સૌનો આભાર...

ફોટોમાં જીવાભાઈ મારવાડી દેવીપુજક અને તેમના પત્નીની ખુશી આબાદ ઝડપાઈ છે.

Thursday, 6 April 2017

Bhikhabhai Vansvadi chooses to dream big….

Bhikhabhai Vansvadi with his pickup dalu
“Ben, I want to buy a pickup-dalu (personal vehicle in the nomadic dialect). Will you give me a loan?”

“But buying such a big vehicle requires lot of money and VSSM does not give big loans. Think of some other smaller vehicle!”

This was the conversation I had with Bhikhabhai Vansvadi, a resident of Tadav village. The required loan amount was huge and since I had not approved it this conversation also  slipped out of my mind. Two months later Bhikhabhai calls up again…

“Ben, I have managed to save some money, the auto dealer also offers a loan, please lend me Rs. 50,000 and I shall be able to buy the pickup dalu. I am confident, the business will grow because of the vehicle and my earning will increase substantially. You please  do not worry about the repayment of loan, I will repay each penny of the amount borrowed.”

“It is not the loan I am worried about, I have complete faith in you, it is just that I don’t want you to incur so much debt!!”

“You are right, Ben!! But you have taught us to dream, so let me dream… trust me I will not fail!!”

There was nothing left for me to say to talk convince him further!! VSSM sanctioned a Rs. 50,000 loan to Bhikhabhai. He uses his vehicle to sell plastic houseware. The business is doing extremely well and he is repaying the installments on time.

I am glad Bhikhabhai chose to not just dream but dream big. A little prayer slips for him though, may the divine also help him live his dream…..

‘બેન પીકઅપ ડાલુ લેવું સે. લોન આલશો.’

‘પણ એ માટે તો ઘણા પૈસા થાય અને #vssm આટલી મોટી લોન ના આપે. તેમ નાનું કાંઈક સાધન વિચારો.’ 
ટડાવગામમાં રહેતા ભીખાભાઈ #વાંસવાદી સાથે આ વાત થઈ પછી મારા મનમાંથી ભીખાભાઈની વાત વિસારાઈ ગઈ. પણ લગભગ બે મહિના પછી પાછો એમનો ફોન આવ્યો.

‘બેન મે થોડા પૈસા ભેગા કર્યા સે. ફાયનાન્સમાંથી થોડી લોન લેવાનું યે નક્કી થઈ ગ્યું સે. તમે પચા હજાર આલો તો બધુ થઈ જાય. મારે પીકઅપ ડાલુ જ લેવું હ. ધંધો થાશે મને વિસવા સે અને તમારી લોનની જરાય ચંત્યા ના કરો હું પઈએ પઈ ચુકવી દઈશ.’

‘અરે અવિશ્વાસ નથી તમે લોન ભરશો પણ આવડુ મોટું દેવું ના કરો એમ ઈચ્છુ છુ.’ 

‘વાત હાચી પણ સપના જોવાનું તો તમે જ કોશો ને તો જોવા દોન મોટુ સપનું થઈ રેશે. ભરોહો રાખો..’

વધારે કશું બોલવાનું નહોતું. પચાસ હજાર લોન પેટે આપ્યા. ભીખાભાઈ પ્લાસ્ટીકના તબકડાં, ડોલ, ટબ લઈને વેચવા જાય છે. ખુબ સરસ ધંધો કરે છે. વગર વ્યાજની અમારી લોનનો હપ્તો પણ નિયમિત ભરે છે..

આનંદ એમણે મોટા સ્વપ્ન જોવાનું શરૃ કર્યું એનો છે. બસ આ સ્વપ્ન તુટે નહીં એનું ધ્યાન રાખવા કુદરતને અરજ

ભીખાભાઈ પોતાના વાહન એમની ભાષામાં પીકઅપ ડાલા સાથે...

Wednesday, 5 April 2017

VSSM is trying to make co-operative society of broom-makers vadi...


Meeting under progress with vadi community
We recently had a meeting with the Vadi families engaged in making broom sticks. They stay in dangaas located around Ahmedabad. It is their skill of making brooms that helps them sustain their families since the manual labor jobs aren’t paying enough. These families face issues very similar to the other nomadic communities, their names do not feature in any BPL list, the villagers are against their permanent settlement etc.. etc..

Also, they do not have access to any support to initiate into other ventures or expand their current business. The meeting was to understand their issues, how can they come together as a cooperative to improve their bargaining capacity!! They aren’t convinced of forming a cooperative but we are hopeful…

સાપના ખેલ કરનારા વાદીને નહીં પણ સાવરણી બનાવનાર વાદીને મળવાનું થયું. અમદાવાદ આસપાસમાં એમના ડંગા. સાવરણીના ધંધામાં ખાલી જીવાય બાકી કરેલી મજુરીના પૈસાય નથી મળતા. પાસે મૂડીએ નથી કે ધંધો વધારે સારો કરી શકાય. આવા વાદી સમુદાયના લોકો સાથે એક બેઠક કરી. તેમના પ્રશ્નો પણ અન્ય વિચરતી જાતિઓ જેવા જ. ગામના સરપંચ છાપરુ કરવા નથી દેતા.બી.પી.એલ.યાદીમાં નામ નથી વગેરે વગેરે... 

આવા વાદીઓ સાથે સાવરણીના ધંધાને વિકસાવવા શું કરવું તે અંગે મનોમંથન કર્યું. સાથે સાથે તેમને સરકારની મદદ કેવી રીતે મળે તે અંગે પણ વાત કરી.

બધા વાદી એક થઈને મંડળી બનાવે તો ઘણો ફાયદો થાય પણ હજુ તે બાબતે સહમતી નથી આવી રહી. આવશે તેવી આશા સાથે કરેલી બેઠકની તસવીર

Monday, 6 February 2017

VSSM organsies cheque distribution for its interest free loan program...

President of Taluka Panchayat, Sarpanch of Diyodar Gram
Panchayat and Mittal Patel handed over the cheque to
one of the recipients
 A couple of years back VSSM launched ‘Swavlamban’ initiative to assist individuals and families from nomadic communities earn a dignified living by providing them interest free loans to begin their own business ventures or to support business expansion. The program has been a great success with loans to more than a 1000 individuals.

On February 5th 2017, we had organized a program at Diyodar to give away cheques amounting to Rs.11,48,000 to 47 individuals willing to begin their own business venture. The program was first of its kind as until now VSSM has never organized such event to distribute cheques. However, the residents of Banaskantha who know VSSM’s efforts and are associated with the organization in some way felt that a public program like this will help spread VSSM’s message and make the society aware of our efforts. The program was attended by President of Taluka Panchyat, Sarpanch of Diyodar Gram Panchayat and large number of well-wishers.

Sardarbhai Vansfoda, one of the recipients
of the cheque at the program
The events like these also reflect the deep association the team members have with the communities as well are the local society. The Sarpanch of Diyodar was so pleased with the way VSSM’s Naran relates to the communities he works for,  that he went on to call Naran a true Sarpanch of Diyodar!! The success of Sawavlamban program has  also been  possible due to the hard work and utmost care (to identify the real needy) taken by Mahesh, Shardaben, Ishwar and the entire team of Banaskantha who juggle their responsibilities well. VSSM is fortunate to have such dedicated team members.

The Swavlamban program would be impossible without the unflinching support of well-wishers and donors. It is this continuous support that permits VSSM to widen its scope and reach the poorest of the poor nomadic families.


vssm દ્વારા દિયોદરમાં વગર વ્યાજની લોનનો ચેક વિતરણનો કાર્યક્રમ યોજાયો

વિચરતી વિમુક્ત જાતિઓ સ્વમાનભેર રોજગારી મેળવી શકે તે માટે vssm દ્નારા સ્વંતંત્ર વ્યવસાય કરવા ઈચ્છતા વ્યક્તિઓને વગર વ્યાજની લોન આપવામાં આવે છે. સંસ્થાના માધ્યમથી અત્યાર સુધી હજાર ઉપરાંત લોકોને આ પ્રકારે લોન આપવામાં આવી છે.

Various nomadic communities attended
'Swavlamban Progem' by VSSM at Diyodar village.
તા.5 ફેબ્રઆરી 2017ના રોજ દિયોદર મુકામે બનાસકાંઠા જિલ્લામાં રહેતા અને જેમણે પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય કરવાની ખેવના રાખી છે તેવા 47 વ્યક્તિઓને રૃપિયા 11,48,000ના ચેકનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું.
આમ તો અત્યાર સુધી ચેકનું વિતરણ કોઈ કાર્યક્રમ કરીને કરવામાં આવતું નહોતું. પણ બનાસકાંઠાના સ્થાનિક લોકો કે જેઓ સંસ્થાના કામને જાણે અને મદદરૃપ પણ થાય છે તેમણે સંસ્થાના આ કાર્યની સુવાસ બહોળા સમાજ સુધી પહોંચે તે અર્થે કાર્યક્રમ કરવાની લાગણી વ્યક્ત કરી હતી. કાર્યક્રમમાં તાલુકા પંચાયતના પ્રમુખ, દિયોદર ગ્રામપંચાયતના સરપંચ તથા અન્ય હિતધારકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

vssmના કાર્યકરોની આ સમુદાયો પ્રત્યેની નિસ્બત આવા કાર્યક્રમોમાં ખાસ જોવા મળે. દિયોદરના કાર્યકર નારણનો આ સમુદાયો સાથેનો ઘરોબો જોઈને દિયોદરના સરપંચ શ્રીએ તો નારણને દિયોદરનો ખરો સરપંચ ગણાવ્યો. તો મહેશ, શારદાબહેન, ઈશ્વર વગેરે તો વિચરતી જાતિઓ સાથેના અન્ય કામોની સાથે લોનનું કામ પણ બખુબીથી નિભાવે. સંસ્થા પાસે આવા સરસ કાર્યકરો છે તેનો અમને સૌને આનંદ છે.
હજારો લોકોને મદદરૃપ થવાનું જેમના માધ્યમથી શક્ય બન્યું તેવા દાતાઓનો આ તબક્કે આભાર વ્યક્ત કરુ છું. 

ફોટોમાં સ્વતંત્ર વ્યવસાય માટે vssmમાંથી જેમને લોન મળી છે તેવા સરદારભાઈ વાંસફોડા તથા કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત લોકો જોઈ શકાય છે.